مهدی صادقی دلیجانی

گروه کامپیوتر دانشگاه علم و فرهنگ با رأی شورای دانشگاه و پس از کسب امتیازهای علمی، آموزشی و ساختاری لازم، رسماً به دانشکده هوش مصنوعی و رایانش ارتقا یافت؛ اتفاقی که می‌تواند نقطه عطفی در مسیر توسعه آموزش و پژوهش‌های مرتبط با فناوری‌های نوین در این دانشگاه و حتی فضای آموزش عالی ایران باشد. بر اساس خبری که دکتر محمدجواد شایگان‌فرد، استاد دانشگاه علم و فرهنگ، در تاریخ ۲۳ تیر ۱۴۰۴ منتشر کرده است، شورای دانشگاه در نشست ۲۲ تیرماه با ارتقای گروه کامپیوتر به سطح دانشکده موافقت کرد. عنوان انگلیسی این مجموعه نوبنیاد نیز Faculty of Artificial Intelligence and Computing اعلام شده است. دکتر محمدجواد شایگان‌فرد از اعضای هیئت علمی باسابقه دانشگاه علم و فرهنگ و از فعالان حوزه‌هایی مانند علوم کامپیوتر، وب‌پژوهی، تحلیل داده و فناوری‌های دیجیتال محسوب می‌شود که نقش پررنگی در این رویداد داشته است. چرا نام «دانشکده هوش مصنوعی و رایانش» انتخاب شد؟ به گفته دکتر شایگان‌فرد، انتخاب نام دانشکده پس از بررسی گزینه‌های مختلف انجام شده است. در نهایت، با توجه به رشد سریع هوش مصنوعی (AI) در جهان، افزایش تقاضای بازار کار برای متخصصان این حوزه و ضرورت آینده‌نگری در توسعه رشته‌های رایانشی، این عنوان جامع برای مجموعه انتخاب گردید. این نام‌گذاری فقط یک تغییر ظاهری یا سازمانی نیست. قرار گرفتن عبارت «هوش مصنوعی» در عنوان رسمی یک دانشکده، نشان می‌دهد که این فناوری دیگر صرفاً یک گرایش فرعی در رشته مهندسی کامپیوتر تلقی نمی‌شود، بلکه در حال تبدیل شدن به یک حوزه علمی مستقل، میان‌رشته‌ای و راهبردی است. تأسیس این دانشکده چه اهمیتی برای آموزش عالی دارد؟ تبدیل یک گروه آموزشی به دانشکده، معمولاً به معنای افزایش ظرفیت‌های مدیریتی، آموزشی و پژوهشی آن مجموعه است. یک دانشکده می‌تواند گروه‌های تخصصی بیشتری ایجاد کند، رشته‌ها و گرایش‌های جدیدی توسعه دهد و ارتباط سازمان‌یافته‌تری با صنعت برقرار سازد. تشکیل دانشکده هوش مصنوعی و رایانش می‌تواند زمینه توسعه حوزه‌های کلیدی زیر را در مقاطع مختلف تحصیلی فراهم کند: در ساختار سنتی دانشگاه‌های ایران، هوش مصنوعی عمدتاً به‌عنوان یکی از گرایش‌های مهندسی کامپیوتر در مقاطع تحصیلات تکمیلی ارائه می‌شد. استفاده از این عنوان مستقل، نشانه‌ای از تغییر نگرش از یک نگاه محدودِ گرایش‌محور، به سمت ایجاد یک ساختار جامع علمی است. نشانه‌ای از افزایش جایگاه هوش مصنوعی در ایران هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به زیرساخت تحول در بسیاری از صنایع تبدیل شده است. پزشکی، بانکداری، حمل‌ونقل، انرژی، آموزش و امنیت سایبری تنها بخشی از حوزه‌هایی هستند که به‌شدت به نیروهای متخصص نیاز دارند. در چنین شرایطی، دانشگاه‌ها نمی‌توانند صرفاً با اضافه کردن چند واحد درسی به نیازهای جدید پاسخ دهند. تأسیس این دانشکده پیام روشنی دارد: هوش مصنوعی یک موج کوتاه‌مدت نیست، بلکه محور اساسی آینده اقتصاد دیجیتال است. این تغییر چه فرصت‌هایی برای دانشجویان ایجاد می‌کند؟ ارتقای گروه کامپیوتر به دانشکده، در بلندمدت فرصت‌های متنوعی نظیر توسعه رشته‌های جدید، دسترسی به آزمایشگاه‌های تخصصی با پردازنده‌های قدرتمند، مشارکت در پروژه‌های واقعی و امکان همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان را برای دانشجویان فراهم می‌کند. یک پروژه هوش مصنوعی امروزه به‌صورت هم‌زمان به دانش برنامه‌نویسی، آمار، مدیریت، اقتصاد و شناخت صنعت نیاز دارد. بنابراین، آموزش‌ها باید به سمت مهارت‌محوری و حل مسئله حرکت کنند. نقش دانشکده در تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت یکی از چالش‌های همیشگی آموزش عالی ایران، فاصله میان پژوهش‌های دانشگاهی و نیازهای کسب‌وکارهاست. هوش مصنوعی بستری عالی برای کاهش این فاصله است. کسب‌وکارها امروزه به راهکارهایی برای پیش‌بینی رفتار مشتری، خودکارسازی فرایندها و تصمیم‌گیری هوشمند نیاز دارند. دانشگاه علم و فرهنگ به‌عنوان یکی از دانشگاه‌های وابسته به جهاد دانشگاهی، ظرفیت بی‌نظیری برای تشکیل آزمایشگاه‌های مشترک، تعریف پایان‌نامه‌های صنعتی و ایفای نقش واسطه میان دانشگاه و بازار کار فناوری دارد. نتیجه‌گیری: تغییر نام کافی نیست؛ کیفیت خروجی اهمیت دارد تأسیس دانشکده هوش مصنوعی و رایانش یک اقدام مثبت و پیشگامانه است، اما موفقیت آن به اقداماتی فراتر از تغییر ساختار اداری وابسته است. برای تبدیل شدن به یک قطب علمی اثرگذار، اولویت‌هایی نظیر جذب استادان متخصص، ایجاد زیرساخت پردازشی قدرتمند، به‌روزرسانی مستمر سرفصل‌ها همگام با تحولات مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) و همکاری بین‌المللی باید در دستور کار قرار گیرد. این تصمیم دانشگاه علم و فرهنگ می‌تواند الگویی موفق برای سایر دانشگاه‌های کشور باشد تا هوش مصنوعی را در هسته مرکزی سیاست‌گذاری‌های علمی خود قرار دهند.

...

اگر امروز برای انجام کارهای روزمره، تولید محتوا، برنامه‌نویسی یا تحلیل داده به سراغ ChatGPT رفته‌اید و با خطاهای مکرر، کندی شدید یا دریافت پاسخ‌های ناقص مواجه شده‌اید، احتمالاً مشکل از اینترنت، دستگاه یا حساب کاربری شما نیست. بررسی گزارش‌های کاربران در نقاط مختلف جهان نشان می‌دهد که سرویس ChatGPT از ساعاتی قبل با اختلال گسترده مواجه شده است. این مشکل باعث شده بسیاری از کاربران هنگام ارسال درخواست‌ها با خطاهای شبکه (Network Error)، قطع شدن پاسخ‌ها یا کاهش شدید سرعت پردازش مواجه شوند. در این گزارش اختصاصی نکسینو، وضعیت اختلال ChatGPT، بخش‌های تحت تأثیر، دلایل احتمالی این مشکل و راهکارهای پیشنهادی برای کاربران را بررسی می‌کنیم. گزارش کاربران از قطعی و اختلال جهانی ChatGPT از نخستین ساعات امروز، گزارش‌های متعددی از سوی کاربران و توسعه‌دهندگان منتشر شده که نشان می‌دهد عملکرد ChatGPT برای بسیاری از کاربران پایدار نیست. برخی از مشکلات گزارش‌شده شامل موارد زیر است: بررسی‌های تیم فنی نکسینو از وضعیت سرویس‌های مانیتورینگ جهانی نشان می‌دهد که این اختلال محدود به یک منطقه یا کشور خاص نیست و بخش‌هایی از زیرساخت ابری OpenAI را تحت تأثیر قرار داده است. آیا اختلال ChatGPT به دلیل آماده‌سازی GPT-5.6 است؟ یکی از مهم‌ترین گمانه‌زنی‌ها درباره اختلال امروز، ارتباط آن با آماده‌سازی نسخه جدید مدل‌های هوش مصنوعی OpenAI یعنی GPT-5.6 است. اگرچه OpenAI تاکنون دلیل رسمی این اختلال را اعلام نکرده، اما تجربه‌های گذشته نشان داده است که پیش از انتشار نسخه‌های بزرگ، تغییرات زیرساختی یا به‌روزرسانی‌های گسترده، ممکن است فشار قابل توجهی به سرورهای پردازشی وارد کند. در چنین شرایطی، کاربران ممکن است برای مدت کوتاهی با کاهش کیفیت سرویس، افزایش خطا یا ناپایداری دسترسی مواجه شوند. با این حال، تا زمان اعلام رسمی OpenAI نمی‌توان با قطعیت گفت که اختلال فعلی مستقیماً با انتشار GPT-5.6 مرتبط است. قابلیت تولید تصویر ChatGPT نیز دچار اختلال شد یکی از بخش‌هایی که بیشترین مشکل را تجربه کرده، قابلیت تولید تصویر ChatGPT است. بر اساس گزارش‌های کاربران، هنگام ارسال درخواست‌های تصویری، بسیاری با خطاهای سیستمی مواجه شده‌اند و امکان ایجاد تصویر برای برخی حساب‌ها وجود ندارد. این موضوع احتمالاً به دلیل وابستگی پردازش تصاویر به زیرساخت‌های محاسباتی سنگین و سرورهای GPU است؛ بخشی که در زمان اختلال‌های گسترده می‌تواند سریع‌تر تحت فشار قرار گیرد. اختلال فقط محدود به سایت ChatGPT نیست؛ API و ابزارهای وابسته هم تحت تأثیر قرار گرفته‌اند این مشکل تنها کاربران نسخه وب یا اپلیکیشن رسمی ChatGPT را تحت تأثیر قرار نداده است. بسیاری از سرویس‌ها، افزونه‌ها، ربات‌های تلگرامی و ابزارهای هوش مصنوعی که از API رسمی OpenAI استفاده می‌کنند نیز با مشکلات مشابه روبه‌رو شده‌اند. بنابراین اگر یک ابزار مبتنی بر ChatGPT امروز به درستی کار نمی‌کند، تغییر تنظیمات حساب، تعویض رمز عبور یا تغییر سرویس اینترنت احتمالاً مشکل را حل نخواهد کرد؛ زیرا اختلال از سمت زیرساخت OpenAI است. راهکارهای پیشنهادی نکسینو برای کاربران ChatGPT تا زمان بازگشت کامل سرویس، کاربران می‌توانند اقدامات زیر را انجام دهند: ۱. تنظیمات حساب خود را تغییر ندهید در شرایطی که مشکل از سمت سرورها است، تغییر رمز عبور، خروج و ورود مجدد یا تغییر تنظیمات حساب معمولاً تأثیری در رفع مشکل ندارد. ۲. برای پروژه‌های مهم کمی صبر کنید اگر در حال انجام یک پروژه حساس، تولید محتوای مهم یا تحلیل داده هستید، بهتر است تا پایدار شدن سرویس صبر کنید؛ زیرا در زمان اختلال احتمال دریافت پاسخ‌های ناقص افزایش پیدا می‌کند. ۳. از ابزارهای جایگزین استفاده کنید در صورت نیاز فوری، می‌توانید به صورت موقت از سایر مدل‌های هوش مصنوعی مانند: استفاده کنید. وضعیت ChatGPT و اخبار GPT-5.6 را از نکسینو دنبال کنید اختلال‌های گسترده در سرویس‌های هوش مصنوعی نشان می‌دهد که زیرساخت‌های این فناوری‌ها تا چه اندازه به پردازش ابری و سیستم‌های مقیاس‌پذیر وابسته هستند. تیم نکسینو همچنان وضعیت سرویس‌های OpenAI، بازگشت کامل ChatGPT و اخبار مربوط به نسخه‌های جدید این شرکت را بررسی می‌کند و آخرین تغییرات را منتشر خواهد کرد.

...